★ BỘ CÔNG AN | HỌC VIỆN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY VÀ CỨU NẠN, CỨU HỘ
Cổng Học tập Trực tuyến E-Learning Hotline: 0243.858.3836
🔥

KHOA NGHIỆP VỤ CƠ BẢN

HỌC VIỆN PHÒNG CHÁY CHỮA CHÁY VÀ CỨU NẠN, CỨU HỘ

Học phần: Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Chương 3: Quản trị cơ sở vật chất của văn phòng trong cơ quan, doanh nghiệp Mục 3.2.8

Bài 10: Quản lý phương tiện, thiết bị phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại cơ sở

🖥 Slide 📖 Toàn văn giáo trình
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 1 / 10

Vị trí, Ý nghĩa & Trách nhiệm PCCC cơ sở

Khoa Nghiệp vụ cơ bản - Học viện PCCC và CNCH
  • Tầm quan trọng sống còn: Công tác PCCC & CNCH tại cơ sở bảo vệ trực tiếp tính mạng con người, tài sản nhà nước và duy trì an ninh trật tự công sở.
  • Nguyên tắc 4 tại chỗ trong PCCC: Chỉ huy tại chỗ, Lực lượng tại chỗ, Phương tiện tại chỗ và Hậu cần tại chỗ.
  • Thời điểm vàng dập tắt đám cháy: 3 đến 5 phút đầu tiên kể từ khi đám cháy bùng phát là thời gian quyết định nhất; qua giai đoạn này đám cháy sẽ phát triển thành đại hỏa hoạn.
  • Trách nhiệm pháp lý của Người đứng đầu: Thủ trưởng cơ quan, Tổng Giám đốc doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về an toàn PCCC tại đơn vị mình.
💡 PCCC là trách nhiệm không của riêng ai; phòng ngừa cháy nổ là biện pháp bảo vệ tài sản và tính mạng hiệu quả, bền vững nhất.
Vị trí, Ý nghĩa & Trách nhiệm PCCC cơ sở
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 2 / 10

Căn cứ Pháp lý: Luật PCCC 2024 & Thông tư 36/2025/TT-BCA

Hệ thống quy chuẩn pháp luật mới nhất về quản lý trang thiết bị PCCC
  • Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ năm 2024 (Luật số 55/2024/QH15): Có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2025, chuẩn hóa các tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật.
  • Thông tư số 36/2025/TT-BCA của Bộ Công an: Quy định chi tiết về quản lý, bảo quản, bảo dưỡng và niên hạn sử dụng của phương tiện PCCC và CNCH.
  • Yêu cầu về kiểm định phương tiện: Mọi trang thiết bị PCCC trước khi lắp đặt đưa vào sử dụng bắt buộc phải có Giấy chứng nhận kiểm định của Cục Cảnh sát PCCC & CNCH.
  • Quy định về xử phạt hành chính: Các hành vi không trang bị đủ phương tiện PCCC hoặc để phương tiện hư hỏng sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
💡 Hiểu và thực thi đúng các văn bản quy phạm pháp luật mới nhất là yêu cầu bắt buộc đối với mọi cán bộ quản lý hành chính văn phòng.
Căn cứ Pháp lý: Luật PCCC 2024 & Thông tư 36/2025/TT-BCA
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 3 / 10

Lập Hồ sơ Quản lý, theo dõi hoạt động PCCC cơ sở

Xây dựng bộ hồ sơ nghiệp vụ chuẩn theo quy định của Bộ Công an
  • Quy định bắt buộc: 100% cơ quan, doanh nghiệp thuộc danh mục quản lý phải lập và lưu trữ Hồ sơ theo dõi hoạt động PCCC tại văn phòng.
  • Thành phần Hồ sơ quản lý PCCC gồm: Quyết định thành lập Đội PCCC cơ sở; Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và văn bản chấp thuận nghiệm thu PCCC.
  • Sổ theo dõi phương tiện PCCC & CNCH: Thống kê chi tiết chủng loại, số lượng, vị trí lắp đặt, ngày kiểm định, lịch bảo dưỡng của từng thiết bị.
  • Biên bản kiểm tra an toàn PCCC định kỳ: Lưu trữ biên bản tự kiểm tra hàng quý của cơ quan và biên bản kiểm tra của cơ quan Cảnh sát PCCC & CNCH sở tại.
  • Phương án chữa cháy và CNCH cơ sở: Đã được cơ quan Công an có thẩm quyền phê duyệt.
💡 Hồ sơ PCCC phải được lưu giữ cẩn thận tại phòng văn thư và sẵn sàng xuất trình khi đoàn thanh tra, kiểm tra công an đến làm việc.
Lập Hồ sơ Quản lý, theo dõi hoạt động PCCC cơ sở
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 4 / 10

Phân loại & Bố trí Bình chữa cháy xách tay

Phân biệt bình bột khô ABC và bình khí CO2 trong công sở
  • Bình chữa cháy bột khô (Ký hiệu MFZ / ABC): Dập tắt hiệu quả các đám cháy chất rắn (A), chất lỏng (B) và chất khí (C); giá thành rẻ, nhưng bụi bột có thể làm bẩn vi mạch điện tử tinh vi.
  • Bình chữa cháy khí CO2 (Ký hiệu MT3 / MT5): Dập tắt đám cháy thiết bị điện, máy tính, phòng máy chủ rất tốt mà không để lại cặn bẩn; lưu ý nguy cơ bỏng lạnh (nhiệt độ tuyết -79°C) và không dùng ngoài trời lộng gió.
  • Quy chuẩn bố trí bình chữa cháy: Đặt ở nơi dễ thấy, dễ lấy, khô ráo, không bị ánh nắng chiếu trực tiếp; treo trên giá đỡ cách mặt sàn từ 1,25m trở xuống hoặc đặt trong kệ tủ đựng bình.
  • Định mức khoảng cách di chuyển: Khoảng cách từ vị trí làm việc đến bình chữa cháy gần nhất không được vượt quá 15 mét đối với nguy cơ cháy trung bình.
💡 Quy tắc an toàn: Tuyệt đối không xịt bình CO2 trực tiếp vào người để dập lửa vì sẽ gây bỏng lạnh hoại tử da thịt ngay tức khắc.
Phân loại & Bố trí Bình chữa cháy xách tay
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 5 / 10

Hệ thống Báo cháy tự động trong Văn phòng

Cấu tạo, nguyên lý vận hành và giám sát tín hiệu trung tâm
  • Ba thành phần cơ bản: Thiết bị đầu vào (Đầu báo khói quang điện, đầu báo nhiệt gia tăng, nút ấn báo cháy khẩn cấp) -> Tủ trung tâm báo cháy (FACP) -> Thiết bị đầu ra (Chuông, còi hú, đèn chớp báo cháy).
  • Đầu báo khói quang điện (Smoke Detector): Lắp đặt tại trần văn phòng, hành lang, kho lưu trữ tài liệu; phát hiện các hạt khói âm ỉ ngay từ giai đoạn đầu đám cháy.
  • Đầu báo nhiệt (Heat Detector): Thường lắp tại khu vực bếp ăn, khu kỹ thuật phát sinh nhiệt cao để tránh báo cháy giả.
  • Tủ trung tâm báo cháy: Đặt tại phòng trực ban văn phòng hoặc phòng bảo vệ; hiển thị chính xác địa chỉ khu vực (Zone) đang phát tín hiệu cảnh báo cháy.
  • Kết nối liên động: Tự động truyền tín hiệu ngắt quạt thông gió, điều khiển thang máy về tầng trệt và mở khóa cửa thoát hiểm điện tử.
💡 Nhân viên trực ban phải trực tiếp giám sát tủ báo cháy 24/24 giờ và xử lý ngay tín hiệu báo động trong vòng 60 giây.
Hệ thống Báo cháy tự động trong Văn phòng
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 6 / 10

Hệ thống Chữa cháy vách tường & Hệ thống Sprinkler

Cấp nước chữa cháy liên tục dập tắt đám cháy lớn
  • Hộp chữa cháy vách tường: Gồm van cấp nước, cuộn vòi chữa cháy (dài 20m) và lăng phun nước D50 hoặc D65; áp lực nước tại đầu lăng phải đạt tối thiểu từ 2,5 đến 4 bar.
  • Thao tác rải vòi và nối lăng: Cần 2 người phối hợp: một người rải vòi cầm lăng hướng về gốc lửa, người thứ hai mở van khóa nước từ từ.
  • Hệ thống chữa cháy tự động Sprinkler: Lưới đường ống ngập nước lắp đầu phun kín có bầu thủy tinh màu đỏ (nổ ở nhiệt độ 68°C); khi nhiệt độ phòng tăng vọt, bầu thủy tinh vỡ ra phun nước tự động dập lửa.
  • Trạm bơm chữa cháy cơ sở: Gồm máy bơm điện chính, máy bơm diesel dự phòng khi mất điện và máy bơm bù áp (Jockey pump) giữ áp lực đường ống luôn căng đầy.
💡 Quy định bảo trì: Máy bơm chữa cháy động cơ Diesel phải được nổ máy kiểm tra định kỳ 1 tuần/lần để bảo đảm đề nổ trơn tru khi mất điện.
Hệ thống Chữa cháy vách tường & Hệ thống Sprinkler
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 7 / 10

Phương tiện Cứu nạn cứu hộ ban đầu & Đèn Exit

Trang bị hỗ trợ thoát nạn an toàn trong đám cháy công sở
  • Mặt nạ phòng độc lọc độc cách ly: Trang bị tại văn phòng giúp cán bộ chống ngạt khói độc khí CO, HCN khi di chuyển qua vùng khói lửa (thời gian thở an toàn từ 30 đến 40 phút).
  • Thang dây thoát hiểm & Dây cứu người hạ chậm: Trang bị cho các văn phòng từ tầng 2 trở lên để thoát hiểm qua ban công khi cầu thang bộ bị khói bao vây.
  • Đèn chỉ dẫn thoát nạn (Đèn Exit): Lắp phía trên cửa thoát hiểm, luôn sáng liên tục; khi mất điện nguồn, pin tích điện duy trì chiếu sáng tối thiểu 2 giờ.
  • Đèn chiếu sáng sự cố (Emergency Light): Đèn mắt ếch tự động bật sáng soi đường đi dọc hành lang và cầu thang bộ khi mất điện lưới.
  • Kìm cộng lực, búa thoát hiểm, rìu cứu nạn: Bố trí tại tủ cứu nạn để phá dỡ chướng ngại vật mở đường thoát hiểm.
💡 Hơn 80% nạn nhân tử vong trong các vụ cháy là do ngạt khói độc trước khi lửa lan tới; mặt nạ lọc độc là phao cứu sinh quan trọng nhất.
Phương tiện Cứu nạn cứu hộ ban đầu & Đèn Exit
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 8 / 10

Quy trình Kiểm tra & Bảo dưỡng phương tiện PCCC

Đảm bảo 100% trang thiết bị luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu
  • Chế độ tự kiểm tra hàng tháng: Cán bộ văn phòng phối hợp Đội PCCC cơ sở kiểm tra tình trạng vật lý của toàn bộ bình chữa cháy (kim đồng hồ áp suất phải ở vạch xanh).
  • Kiểm tra định kỳ 6 tháng: Cân trọng lượng bình khí CO2 (nếu hao hụt quá 10% khối lượng khí phải đưa đi nạp sạc lại ngay); lắc đảo đều bình bột để bột không bị vón cục.
  • Kiểm tra định kỳ hàng năm: Thử áp lực thủy lực của vỏ bình, cuộn vòi chữa cháy; bảo dưỡng toàn diện hệ thống van khóa và xả nước súc rửa đường ống.
  • Ghi chép Thẻ theo dõi phương tiện: Mỗi bình chữa cháy phải có Thẻ kiểm tra dán trên thân bình, ghi rõ ngày kiểm tra, người kiểm tra và ngày nạp sạc tiếp theo.
💡 Nếu kim đồng hồ áp suất của bình chữa cháy chỉ vào vạch đỏ, bình đã mất áp lực và hoàn toàn vô tác dụng khi xảy ra hỏa hoạn.
Quy trình Kiểm tra & Bảo dưỡng phương tiện PCCC
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 9 / 10

Tổ chức, Huấn luyện & Duy trì Đội PCCC cơ sở

Xây dựng lực lượng nòng cốt phản ứng nhanh tại chỗ
  • Cơ cấu tổ chức Đội PCCC cơ sở: Thành lập theo quy định của Luật PCCC; do Chánh Văn phòng hoặc Phó Giám đốc cơ quan làm Đội trưởng; thành viên là cán bộ các phòng ban.
  • Định mức biên chế đội viên: Cơ sở có dưới 10 người lập tổ PCCC từ 3-5 người; từ 10 đến 50 người lập đội từ 5-10 người; từ trên 50 người lập đội từ 15-25 người.
  • Công tác huấn luyện nghiệp vụ định kỳ: 100% đội viên PCCC cơ sở phải tham gia khóa huấn luyện nghiệp vụ và được cơ quan Công an cấp Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC & CNCH.
  • Chế độ trực và diễn tập nội bộ: Phân công ca trực ngoài giờ hành chính; định kỳ hàng tháng tổ chức báo động thử để rèn luyện tốc độ tập hợp lực lượng.
💡 Đội PCCC cơ sở là những người đầu tiên có mặt tại hiện trường; sự dũng cảm và thành thạo thao tác của họ quyết định vận mệnh cơ quan.
Tổ chức, Huấn luyện & Duy trì Đội PCCC cơ sở
Học viện PCCC và CNCH Quản trị HCVP (Mã 4.01)
Slide 10 / 10

Xây dựng & Thực tập Phương án chữa cháy, CNCH

Kịch bản ứng phó sự cố và phối hợp lực lượng chuyên nghiệp
  • Xây dựng Phương án chữa cháy cơ sở: Xác định giả định tình huống cháy phức tạp nhất (ví dụ: cháy kho lưu trữ tài liệu lúc nửa đêm, cháy tầng hầm để xe).
  • Phân công 4 tổ hành động khẩn cấp: Tổ báo động và cắt điện; Tổ hướng dẫn thoát nạn và cứu người; Tổ trực tiếp dùng bình dập lửa; Tổ di chuyển tài sản và bảo vệ tài liệu mật.
  • Chế độ thực tập phương án định kỳ: Bắt buộc tổ chức thực tập phương án chữa cháy cơ sở ít nhất 01 lần/năm; có sự tham gia phối hợp của lực lượng Cảnh sát PCCC & CNCH địa phương.
  • Họp rút kinh nghiệm sau diễn tập: Đánh giá thời gian tập hợp quân số, thời gian thoát nạn của toàn thể nhân viên, chỉ ra các thiếu sót để hoàn thiện phương án tác chiến.
💡 Diễn tập thực tế nghiêm túc như khi có cháy thật sẽ loại bỏ hoàn toàn sự hoảng loạn tâm lý khi sự cố hiểm nguy xảy ra trong đời thực.
Xây dựng & Thực tập Phương án chữa cháy, CNCH
Slide 1 / 10
🔒

Đề ôn tập củng cố kiến thức Bài 10 (Tự sinh 15 - 20 câu)

Phần câu hỏi ôn tập (15 - 20 câu tự sinh ngẫu nhiên) sẽ tự động mở sau khi bạn học xong toàn bộ bài học (Slide 1/10).

Chưa hoàn thành
◀ Bài trước: Bài 9 🏠 Trang chủ Bài tiếp theo: Bài 11 ▶